OPC Nedir?

OPC, endüstriyel otomasyonda farklı üreticilerin cihaz ve yazılımları arasında verilerin ortak bir arayüzle paylaşılmasını sağlayan standartlar ailesidir. İlk OPC standardı 1996 yılında yayımlandı. Başlangıçtaki amaç, PLC ve benzeri cihazlara özgü haberleşme protokollerinin üzerinde ortak bir yazılım arayüzü sağlayarak SCADA, HMI ve veri toplama yazılımlarının üreticiye özel sürücülere bağımlılığını azaltmaktı.

OPC Foundation, bu standartların geliştirilmesini ve sürdürülmesini koordine eder. OPC günümüzde yalnızca anlık proses verisi erişimini değil, kullanılan standarda göre alarmlar, olaylar ve geçmiş veriler gibi farklı bilgi türlerini de kapsar. OPC Foundation – What is OPC?

Temel amaç: birlikte çalışabilirlik

Bir PLC'nin üreticisi ile veriyi kullanan SCADA veya tarihçe yazılımının üreticisi farklı olabilir. Uygun bir OPC sunucusu, PLC'ye özgü iletişimi OPC arayüzü üzerinden sunarak istemci yazılımın verilere ortak bir yöntemle erişmesine yardımcı olur. Bununla birlikte, aynı OPC standardını desteklemek tek başına bütün veri noktalarının ve özelliklerin otomatik olarak uyumlu olacağını garanti etmez; sunucu, istemci ve veri noktası yapılandırmaları kontrol edilmelidir.

OPC sunucusu ile otomasyon cihazları ve istemci yazılımlar arasında veri alışverişi

OPC İstemci-Sunucu Mimarisi

OPC sunucusu

OPC sunucusu, bir PLC, DCS, ölçüm cihazı veya başka bir veri kaynağıyla haberleşir ve bu verileri OPC istemcilerinin erişebileceği biçimde sunar. Sunucu, üreticiye özgü sürücüleri veya iletişim yöntemlerini arka planda kullanabilir.

OPC istemcisi

OPC istemcisi, sunucuya bağlanan ve izin verilen veri noktalarını okuyan, izleyen veya ilgili standardın ve yetkilerin izin verdiği durumlarda yazan uygulamadır. SCADA, HMI, tarihçe ve raporlama yazılımları istemci rolünde çalışabilir.

PLC / DCS / Ölçüm cihazı
          │
          │ Üreticiye özgü sürücü veya protokol
          ▼
      OPC SUNUCUSU
          │
          │ OPC arayüzü
          ▼
  MAESTRO LOGGER / SCADA / HMI
          │
          ▼
  Kayıt, izleme ve raporlama

Bu şema genel OPC mimarisini gösterir; her kurulumda bütün bileşenlerin aynı bilgisayarda olması gerekmez. OPC sunucusunun ve istemcinin aynı makinede mi yoksa farklı bilgisayarlarda mı çalıştığı, OPC DA yapılandırmasına ve ağ düzenine bağlıdır.

OPC DA: Anlık Proses Verilerine Erişim

OPC Classic ailesinin Data Access (OPC DA) standardı, otomasyon sistemlerindeki anlık proses değerlerinin okunması ve uygun yetki/veri yapılandırması bulunduğunda yazılması için kullanılır. OPC DA; değerle birlikte zaman damgası ve kalite bilgisinin de istemci uygulamalara aktarılmasını destekler.

Bileşen Görevi Kontrol edilecek nokta
OPC DA sunucusu PLC, DCS veya cihaz verilerini OPC DA istemcilerine sunar. Doğru cihaz sürücüsü, etiketler ve bağlantı durumu.
OPC DA istemcisi Sunucudaki etiketleri okur ve güncellemeleri takip eder. Sunucu adresi, erişim izinleri ve abonelik/güncelleme ayarları.
Değer, zaman ve kalite Ölçümün kendisini ve ölçümün geçerliliğine ilişkin bilgileri taşır. Kalite durumu ve zaman damgası, değerle birlikte değerlendirilmelidir.

MAESTRO LOGGER uyumluluğu

MAESTRO LOGGER yalnızca OPC DA arayüzünü destekler. OPC DA dışındaki OPC arayüzlerinin desteklendiği varsayılmamalıdır. Kullanılacak OPC sunucusunun OPC DA hizmeti sunması ve ilgili Windows/COM bileşenleriyle uyumlu biçimde yapılandırılması gerekir.

Teknik ayrıntılar için OPC Foundation – OPC Classic kaynağına bakabilirsiniz.

MAESTRO LOGGER ile OPC Kullanımı

Eski MAESTROsystems açıklamasına göre LOGGER, OPC DA sunucusu üzerinden farklı marka PLC ve DCS sistemleriyle haberleşebilir. Cihaz için uygun bir OPC sunucusu mevcut değilse, araya bir sürücü veya köprü yazılımı yerleştirilerek cihaz verilerinin OPC sunucusu üzerinden sunulması mümkün olabilir. Kaynak metin bu amaçla KEPServerEX/KEPware ailesini örnek göstermektedir; kullanılacak ürünün güncel sürümü, cihaz sürücüsü ve lisans koşulları ayrıca incelenmelidir.

Farklı üreticiler

Uygun OPC sunucusu aracılığıyla farklı üreticilere ait cihazların verilerini ortak bir istemci arayüzüne taşıma olanağı.

Veri toplama ve tarihçe

OPC üzerinden alınan değerler, uygulamanın yapılandırmasına bağlı olarak izleme, zaman damgalı kayıt ve raporlama süreçlerinde kullanılabilir.

Veri kalitesini değerlendirme

Yalnızca sayısal değere değil, sunucunun sunduğu kalite ve zaman bilgilerine de dikkat edilmesi; eski, geçersiz veya iletişim hatası içeren değerlerin ayırt edilmesine yardımcı olur.

OPC DA sunucusu tarafından sunulan etiket adları, veri tipleri, erişim izinleri, güncelleme davranışı ve iletişim durumu; kuruluma göre değişebilir. LOGGER tarafındaki veri belirteçleri ve kayıt aralıkları gerçek sinyallerle test edilmelidir.

Kurulum ve Devreye Alma Kontrol Listesi

  • 1. OPC DA desteğini doğrulayın: Sunucunun OPC DA arayüzü sunduğundan emin olun; diğer OPC arayüzleri LOGGER için yeterli değildir.
  • 2. Veri kaynağını kontrol edin: PLC/DCS sürücüsü, cihaz modeli, firmware ve iletişim parametreleri doğru yapılandırılmış olmalıdır.
  • 3. Etiketleri test edin: Gerekli değişkenlerin sunucu tarafından listelendiğini, veri tiplerinin doğru olduğunu ve değerlerin değiştiğini doğrulayın.
  • 4. Zaman ve kaliteyi inceleyin: Sunucunun sunduğu timestamp ve quality/status bilgilerini kontrol edin. Haberleşme kesintisi sırasında eski bir değerin güncelmiş gibi kullanılmamasına dikkat edin.
  • 5. İzinleri sınırlayın: Yalnızca gereken kullanıcı ve istemcilere erişim verin. Veri yazma gerekmiyorsa yazma yetkisi açmayın.
  • 6. Ağ ve güvenliği yapılandırın: Gerekli bağlantı noktalarını sınırlayın, OPC sunucusunu mümkün olduğunca kontrol ağı içinde tutun ve istemci-sunucu iletişimini ağ güvenlik kurallarıyla koruyun.
  • 7. Arıza senaryosunu deneyin: Ağ bağlantısı kesildiğinde, OPC sunucusu durduğunda ve cihaz yeniden başlatıldığında sistemin davranışını kontrollü olarak sınayın.

Güvenlik notu

OPC DA, Windows COM/DCOM altyapısına dayanır. Özellikle farklı bilgisayarlardaki istemci ve sunucu arasında bağlantı kuruluyorsa DCOM izinleri, Windows güvenlik duvarı kuralları, kullanıcı yetkileri ve ağ erişimi dikkatle yapılandırılmalıdır. Gereksiz ağ erişimini kapatın ve yalnızca ihtiyaç duyulan istemcilere izin verin.

Resmî Kaynaklar ve Daha Fazla Bilgi

Not: Bu sayfa, eski MAESTROsystems açıklamasını koruyup OPC teknolojileri hakkında genel teknik bilgiyle genişletir. LOGGER için desteklenen arayüz OPC DA’dır. Sunucu ve istemci tarafındaki sürüm, Windows yapılandırması ve iletişim izinleri devreye alma öncesinde doğrulanmalıdır.

İlgili LOGGER Sayfaları

← Önceki İçeriğe Dön