Şartlı Eşitsizlikler Ne İşe Yarar?

Bir tesiste izlenmek istenen her durumun ayrı bir sensör veya haberleşme kaydı bulunmayabilir. Bununla birlikte, mevcut ölçümlerden yararlanarak eşik aşımı, açık/kapalı durumu, birden fazla ölçümün birlikte değerlendirilmesi veya belirli aralıklara göre sınıflandırma gibi yeni değerler elde edilebilir.

Eşik Kontrolü

Ölçülen değer bir sınırı geçtiğinde 0 veya 1 gibi durum kodları üretilebilir.

Çoklu Koşullar

İki veya daha fazla kaynak verisi nd (AND) ve or (OR) operatörleriyle birlikte değerlendirilebilir.

Sayısal Sınıflandırma

Farklı değer aralıkları farklı sonuç kodlarına dönüştürülerek izleme ve kayıt işlemlerinde kullanılabilir.

Değer Belirteci ve FUNC Yapısı

Kaynak değerler Değer Belirteci alanına iki nokta (:) ile ayrılarak yazılır. Koşul ifadeleri, sonuna eklenen FUNC[...] bloğunda tanımlanır.

Genel sözdizimi

x:y:FUNC[şartlı eşitlik satırı]

Birinci kaynak v1, ikinci kaynak v2, üçüncü kaynak v3 olarak adlandırılır. Kaynak sayısı arttıkça numaralandırma aynı mantıkla devam eder.

Örneğin R0#6337 ile okunan kayıt değeri, v1 adıyla kullanılabilir. Koşulun sonucunda üretilen sayı, fiziksel olarak ayrıca okunmayan türetilmiş veriyi temsil eder.

Koşulların yazılışı

v1gt5eq1 ifadesi, “v1 değeri 5'ten büyükse sonuç 1 olsun” anlamına gelir. Birden fazla kural noktalı virgülle (;) ayrılabilir. else, belirtilen koşulların karşılanmadığı durumdaki sonucu tanımlar.

Desteklenen Koşul Operatörleri

OperatörAnlamıAçıklama
gtBüyüktürv1gt5 → v1 > 5
geBüyük veya eşittirv1ge5 → v1 ≥ 5
ltKüçüktürv1lt5 → v1 < 5
leKüçük veya eşittirv1le5 → v1 ≤ 5
et, eqEşittirKaynak dokümanda eşitlik için iki gösterim yer alır; örneklerde eq sonuç atamak için de kullanılır.
neEşit değildirİki değerin eşit olmaması koşulu
btArasındadırİki sınırın arasında; sınırlar hariç
brArasında, sağ sınır dahilÜst sınır dahildir
blArasında, sol sınır dahilAlt sınır dahildir
bbArasında, iki sınır dahilAlt ve üst sınır dahildir
ndAND (VE)Birleştirilen koşulların her ikisi de sağlanmalıdır
orOR (VEYA)Birleştirilen koşullardan en az biri sağlanmalıdır
elseDiğer durumlarHiçbir koşula uymayan durumda kullanılacak sonuç

Uygulama Örnekleri

Örnek 1 — Analog Değerden Aç/Kapa Bilgisi Üretme

Bir MODBUS cihazının 6337 numaralı kayıt adresinden okunan ölçüm değeri kullanılarak sanal bir açık/kapalı durumu oluşturulur.

R0#6337:FUNC[v1gt5eq1;else0]

v1 > 5 olduğunda sonuç 1 (açık), diğer bütün durumlarda 0 (kapalı) olur. Özellikle v1 = 5 durumunda da sonuç 0'dır; çünkü gt eşitliği kapsamaz.


Örnek 2 — Aralıklara Göre Farklı Sonuçlar Üretme

10 numaralı MODBUS kayıt adresinden alınan v1 değeri, tanımlanan aralık ve eşik koşullarına göre sınıflandırılır.

R0#10:FUNC[v1bt5_200orv1gt400eq7;v1bb200_400eq10;else0]
KoşulSonuç
5 < v1 < 200 veya v1 > 4007
200 ≤ v1 ≤ 40010
Diğer durumlar0
Eski dokümandaki yazım farkı: İlk koşulun açıklamasında “5 ile 20 arasında” denilmesine rağmen kod 5_200 içerir; burada kod esas alınarak 5–200 aralığı açıklanmıştır. Ayrıca eski açıklamadaki else20 ifadesi, kodda bulunan else0 ile tutarsızdır. Bu sayfada özgün kod değiştirilmemiştir.

Örnek 3 — İki Farklı MODBUS Kaynağını Birlikte Değerlendirme

Birinci cihazın 6 numaralı kayıt adresinden okunan veri v1, ikinci cihazın 8 numaralı kayıt adresinden okunan veri v2 olarak değerlendirilir.

R0#6:R1#8:FUNC[v1lt5ndv2lt5eq0;v1gt5ndv2gt5eq10;else-1]
KoşulSonuç
Hem v1 < 5 hem v2 < 50
Hem v1 > 5 hem v2 > 510
Diğer durumlar (ör. bir değerin tam 5 olması)-1

Eski açıklamada ikinci koşul “5'in üstünde ve eşit” şeklinde anlatılmıştır; ancak yazılı kod gt içerdiğinden 5'e eşit değerler koşulu sağlamaz. Buradaki açıklama kodla uyumludur.

Uygulama ve Doğrulama Notları

  • Sınır değerlerini test edin: gt/lt ile ge/le arasındaki fark, özellikle eşik değerine tam eşit ölçümlerde önemlidir.
  • Kaynak sırasını koruyun: v1, v2 gibi adlar, Değer Belirteci alanındaki kaynak sırasına bağlıdır.
  • Varsayılan sonuç tanımlayın: Beklenmeyen aralıkları ayırt etmek için uygun bir else değeri kullanın.
  • Gerçek sistemde doğrulayın: Haberleşme kesintileri, geçersiz veriler, kural değerlendirme sırası ve desteklenen operatörlerin davranışı kullanılan LOGGER sürümünde test edilmelidir.

Şartlı Eşitsizlikler, mevcut ölçümlerden yeni sayısal sonuçlar üretmek için kullanılabilir; fiziksel güvenlik kilitlemeleri veya emniyet açısından kritik kontrol işlevleri için tek başına yeterli bir koruma mekanizması olarak değerlendirilmemelidir.

← LOGGER Ana Sayfasına Dön