MAESTRO FCMASTER, MAESTRO LOGGER tarafından toplanan verileri frekans kontrolü odaklı bir iş akışında işleyen; gerekli durumlarda TEİAŞ tarafından yayımlanan frekans verileriyle bütünleştiren, rapor ve CSV dosyaları hazırlayan, verileri arşivleyen ve tanımlı alıcılara e-posta veya FTP/P2P yoluyla ileten özel bir yazılımdır. Temel rolü, ham veri toplama ile analiz, raporlama ve dağıtım aşamalarını birbiriyle ilişkilendirmektir.
FCMASTER'ın Temel İşlevleri
FCMASTER, her uç ve her gün için tanımlanmış işlem adımlarını yürütmek üzere tasarlanmıştır. Kaynak sayfada belirtilen ana işlevler, veri hazırlamadan raporun iletilmesine kadar uzanan bir zincir oluşturur.
Veri alma ve hazırlama
LOGGER'ın topladığı verileri alır; analizde kullanılacak veri alanlarının ve eşleştirmelerin hazırlanmasını sağlar.
Frekans verilerini bütünleştirme
Yapılandırma etkin olduğunda TEİAŞ'ın yayımladığı frekans verilerini indirir ve LOGGER verileriyle zaman temelinde bir araya getirir.
Analiz ve raporlama
Primer frekans kontrol analizi için tanımlanmış verileri işler; PDF ve kaynak sayfada belirtilen diğer rapor formatlarında çıktı hazırlayabilir.
Arşivleme ve dağıtım
Ham verileri CSV biçiminde düzenler, farklı uçların verilerini birleştirebilir, arşivleyebilir ve tanımlanan hedeflere e-posta veya dosya aktarımıyla gönderebilir.
- LOGGER verilerini edinme: FCMASTER, uç ve veri tanımlarını LOGGER yapılandırmasından alır.
- Veri eşleştirme: LOGGER'dan gelen alanlar, FCMASTER analizinde kullanılacak frekans kontrol veri türleriyle eşleştirilir.
- Veri kontrolü ve hazırlama: Gerekli filtreleme, eğri geçirme ve düzeltme işlemleri uygulanabilir; eksik veri politikası yapılandırılır.
- Frekans verilerini alma: İlgili seçenek etkinleştirildiyse TEİAŞ frekans verileri indirilir ve kayıtlarla bütünleştirilir.
- Analiz ve dosya üretimi: Ham CSV dosyaları, bütünleştirilmiş dosyalar ve seçilmiş raporlar hazırlanır.
- Arşivleme ve gönderim: Çıktılar arşivlenir ve yapılandırılan e-posta, FTP veya P2P hedeflerine iletilir.
- Eksik günleri yeniden deneme: Kaynakta açıklanan tamamlanamayan günler mekanizması, belirli işlemlerin daha sonra yeniden denenmesine yardımcı olur.
Bu iş akışının sağlıklı işlemesi için LOGGER'ın çalışıyor olması, yapılandırma dosyalarının birbiriyle tutarlı kalması, veri eşleştirmelerinin doğru yapılması ve dış kaynaklara erişimin mevcut olması gerekir.
LOGGER ile Bağımlılık ve Yapılandırma
FCMASTER, bağımsız bir veri toplama yazılımı değildir. Kaynak sayfaya göre çalışmakta olan MAESTRO LOGGER ile birlikte kullanılmalıdır. LOGGER verisi ve yapılandırması bulunmadığında FCMASTER'ın iş akışı da tamamlanamaz.
| Dosya | Görevi | Dikkat edilecek nokta |
|---|
MAESTROfcmaster.xml |
FCMASTER'a ait yapılandırma dosyası. |
İlk çalıştırmada dosya yoksa kaynak sayfaya göre LOGGER yapılandırması kullanılarak genel bir dosya oluşturulabilir; kullanıcı ayarları gözden geçirip kaydetmelidir. |
MAESTROlogger.xml |
LOGGER uç ve veri tanımlarının okunduğu dosya. |
FCMASTER'ın kullandığı dosyanın, çalışmakta olan LOGGER örneğinin kullandığı yapılandırmayla aynı olması gerektiği belirtilir. |
FCMASTER'da uç ve veri tanımları doğrudan oluşturulmaz; bunlar LOGGER yapılandırmasından alınır. FCMASTER tarafında her veri için analizde kullanılacak Fr. Ko. Id eşleştirmesi yapılır. Bu eşleştirme, genel amaçlı veri toplama yapısını frekans kontrolü analizinin ihtiyaç duyduğu anlamlandırılmış veri alanlarına bağlar.
Veri Eşleştirme, Filtreleme ve Düzeltme
LOGGER'da kullanılan alan adları ile FCMASTER analizinde beklenen veri türleri aynı olmak zorunda değildir. Örneğin bir kaynakta frekans verisi FRE, başka bir yapılandırmada FREKANS_HZ olarak adlandırılmış olabilir. Analizin bu veriyi frekans olarak kullanabilmesi için ilgili satırın veri türü doğru seçilmelidir.
Kaynak sayfa, Veriler sekmesinde her uç için filtreleme, veri noktalarından eğri geçirme ve verileri düzeltme seçenekleri bulunduğunu belirtir. Geniş ve dar filtreler, trenddeki olağan dışı geniş veya dar pikleri gürültü olarak değerlendirip filtrelemek üzere tanımlanmıştır.
Analiz öncesi veri kalitesi
- Her ölçümün doğru frekans kontrol veri türüyle eşleştirildiğini kontrol edin.
- Filtre uygulanan alanları ve filtrelemenin sonuç üzerindeki etkisini inceleyin.
- Veri düzeltme veya boşluk doldurma kullanılıyorsa, değiştirilen değerlerin raporda nasıl işaretlendiğini kontrol edin.
- Primer frekans kontrolü için gerekli veri türü eşleştirmelerinin boş bırakılmamasına dikkat edin; kaynak sayfa bu alanın primer analizinde gerekli olduğunu belirtir.
Veri Tabanı ve E-Posta Yapılandırması
Veri tabanı
Veri Tabanı sekmesi, uç tanımlarında kullanılan mod db olarak seçildiğinde bağlanılacak veri tabanına ilişkin bilgileri içerir. Veri tabanı bağlantısının doğru çalışması, ilgili kayıtların alınabilmesi ve raporlama akışının tamamlanabilmesi için önemlidir.
E-posta gönderimi
Kaynak sayfada üç gönderim yöntemi açıklanmıştır. Kullanılacak yöntem, kurulu ortamın desteklediği altyapıya ve e-posta sağlayıcısının güncel güvenlik gereksinimlerine göre doğrulanmalıdır.
| Yöntem | Kaynak sayfadaki açıklama |
|---|
| SystemNet | Normal SMTP sunucusu üzerinden e-posta gönderimi. |
| MSOutlook | Sistemde yüklü ve yapılandırılmış Microsoft Outlook kullanımı. Eski kaynak sayfa Microsoft Office 2007 gereksinimini belirtir; bunun güncel sistemlerde geçerliliği ayrıca doğrulanmalıdır. |
| NETSmtp | Kaynakta Hotmail, Yahoo ve Gmail gibi web e-posta servisleriyle kullanım olarak açıklanmıştır. Sağlayıcıların güncel kimlik doğrulama ve güvenlik politikaları dikkate alınmalıdır. |
E-posta alıcı adresleri E-Posta sekmesindeki tabloya girilir. Gönderim testleri sırasında alıcı listesi, bağlantı/kimlik doğrulama ayarları ve rapor eklerinin beklenen biçimde ulaştığı ayrı ayrı doğrulanmalıdır.
FTP ve P2P ile Dosya Aktarımı
Kaynak sayfada FTP ve P2P seçenekleri, hazırlanan veri dosyalarının belirlenmiş hedeflere aktarılması için açıklanmıştır. Hedef adresler ilgili aktarım sekmesindeki tabloya eklenir. Aktarım yönteminin seçimi; karşı sistemin desteklediği protokole, ağ erişimine ve güvenlik gereksinimlerine göre yapılmalıdır.
Otomatik raporlama sürecinde yalnızca dosyanın oluşturulması yeterli değildir. Dosyanın doğru hedefe ulaştığı, dosya adının ve içerik biçiminin beklentiyle uyumlu olduğu ve alıcı tarafta işlenebildiği de doğrulanmalıdır.
CSV Başlıkları ve Veri Türleri
CSV Ayarları sekmesi, hazırlanacak veri setlerinin başlıklarını ve rapor türlerini tanımlamak için kullanılır. Kaynak sayfada primer, sekonder ve reaktif seçenekleri bulunan TEİAŞ türünden söz edilir. Rapor türü seçildikten sonra veri listesi hazırlanır ve her satır LOGGER'dan gelen bir veriyle ilişkilendirilir.
Bağ sütununun işaretli olması, satırın LOGGER verisiyle eşleştirildiğini gösterir. Eşleşmeyen satırlar raporun beklenen verileri içermemesine yol açabileceğinden, rapor üretiminden önce bağlantıların kontrol edilmesi gerekir.
Kaynak sayfada, satır silme işleminin diğer tablolarda tanımlanmış bağlantıları etkileyebileceği uyarısı da yer alır. Bu nedenle rapor türü veya veri satırı silindikten sonra ilişkili tabloların yeniden kontrol edilmesi önemlidir.
Eksik Verileri Doldurma ve Raporlama Seçenekleri
Kaynak sayfaya göre “Boş Verileri Doldur” seçeneği etkinleştirildiğinde, belirlenen zaman aralıklarındaki veri boşlukları seçilen yöntemle doldurulabilir. “Uyarıları Logla” seçeneği, doldurulan verilerin ünlem işaretiyle belirtilmesini sağlar.
| Yöntem | Kaynak sayfadaki açıklama |
|---|
| Aşağıdan Yukarıya Basit | En düşük zamandan başlayarak boşlukları bir önceki dolu değerin aynısıyla doldurur. |
| Yukarıdan Aşağıya Basit | En yüksek zamandan başlayarak boşlukları bir sonraki dolu değerin aynısıyla doldurur. |
| Aşağıdan Yukarıya Ortalama | Boşlukları komşu dolu zamanlardaki değerlerin ortalamasına göre doldurur. |
| Süper Basit | Önce ortalama yaklaşımını, ardından basit doldurma yaklaşımını kullanır. |
| Süper Hibrid | Kaynakta yukarıdaki yöntemlerin bir bileşimi olarak açıklanır. |
Raporlama seçenekleri arasında eksik veri dosyasını kabul etme, rapor üretilemese bile ham veri setini gönderme, CSV zaman alanında saniyeleri gösterme ve ondalık basamaklardaki sıfırları aynı biçimde tamamlama seçenekleri listelenmiştir.
Veri bütünlüğü uyarısı: Boşluk doldurma, gerçek ölçüm yapılmış olduğu anlamına gelmez; eksik değerler seçilen yöntemle türetilmiş olur. Bu nedenle doldurulan değerlerin işaretlenmesi, kullanılan yöntemin belgelenmesi ve rapor yorumlanırken bu ayrımın korunması önemlidir.
ZIP Paketleme Seçenekleri
FCMASTER, raporların nasıl paketleneceğini belirlemek üzere kaynak sayfada dört ZIP biçimiyle açıklanmıştır:
- Tek bir ZIP: Bütün raporları tek bir arşiv dosyasında toplar.
- Ayrı ayrı ZIP: Her rapor dosyası için ayrı bir ZIP oluşturur.
- Toplu grup ZIP: Rapor türlerine göre dosyaları ayrı arşivlerde toplar.
- Grup ZIP ve rapor: Tür bazlı arşivlere ek olarak seçilmiş primer frekans kontrol günlük raporlarını da paketleyebilir.
Doğru paketleme seçeneği, alıcı tarafın dosyaları nasıl beklediğine ve rapor türlerinin birlikte mi ayrı mı iletilmesi gerektiğine göre seçilmelidir.
Verileri Bütünleştirme ve CSV Biçimini Özelleştirme
Bütünleştirme sekmesi, farklı uçlardan toplanan verileri kullanıcı tarafından tanımlanan bir CSV dosyasında bir araya getirmeyi sağlar. Kaynak sayfaya göre dosya başlığı, içeriği ve veri sırası, program kaynak kodunda değişiklik yapılmadan yapılandırılabilir. Ayrıca desteklenen basit matematiksel işlemlerle birden fazla ölçüm birleştirilerek yeni alanlar üretilebilir.
Örneğin birden fazla üretim ünitesinin MW değerleri birleştirilerek tek bir santral toplam MW değeri hesaplanabilir. Bu örneğin doğru uygulanması için değerlerin aynı zaman damgasına ve uyumlu ölçü birimlerine ait olması gerekir.
Bütünleştirme işleminin kullanılabilmesi için Bütünleştirme Aktif seçeneği etkinleştirilmeli ve oluşturulacak her dosya için DOSYA tablosuna bir satır eklenmelidir.
Başlık sekmesi
Başlık sekmesi, ham veri setlerinin başına eklenecek CSV başlık satırlarının veya ön satırların hazırlanmasına imkân verir. Böylece alıcı sistemin beklediği dosya düzeni yapılandırılabilir.
TEİAŞ Frekans Verileri ve Tatil Modu
Kaynak sayfa, frekans verilerinin TEİAŞ'ın günlük frekans bilgileri sayfasından alınabildiğini ve frekans bütünleştirmesinin bir seçenekle etkinleştirildiğini belirtir. Frekans verisi dış kaynaktan alındığı için web adresi, ağ erişimi ve zaman aşımı ayarlarının doğru olması gerekir. Güncel veri adresi ve erişim koşulları, kurulum sırasında ayrıca doğrulanmalıdır.
Tatil Modu, kaynak açıklamaya göre hafta sonu frekans verilerinin aynı gün yayımlanmadığı senaryoya göre geliştirilmiştir. Program hafta sonu için veri hazırlayabilir; frekans verisi henüz mevcut değilse bütünleştirme ve e-posta gönderimi tamamlanamayabilir. Pazartesi günü frekans verileri erişilebilir olduğunda önceki günlerin işlenmesi tekrar denenebilir.
Kaynakta ayrıca tamamlanamayan günlerin bir tabloda tutulduğu ve ilgili işlemlerin belirli aralıklarla yeniden denendiği belirtilir. İşlemler başarıyla tamamlandığında gün kaydının bu tablodan kaldırıldığı açıklanmıştır. Bu mekanizma, geçici veri erişim sorunlarının sonraki çalıştırmalarda yeniden ele alınmasına yardımcı olur.
Kaynak sayfada Primer Frekans Kontrol Günlük Raporları için aşağıdaki format seçenekleri listelenmiştir:
Rapor formatı, raporun inceleneceği ortam ve arşivleme gereksinimine göre seçilebilir. Eski kaynak sayfada Word formatının genellikle daha küçük rapor boyutuyla sonuçlandığı belirtilmiştir; bu ifade her rapor için garanti olarak değerlendirilmemelidir.
Devreye Alma Öncesi Kontrol Listesi
- LOGGER çalışıyor mu ve FCMASTER doğru
MAESTROlogger.xml dosyasını mı kullanıyor?
- Uç ve veri tanımları LOGGER ile FCMASTER arasında tutarlı mı?
- Primer frekans kontrolü için gerekli “Veri Türü” ve “Fr. Ko. Id” eşleştirmeleri yapıldı mı?
- Filtreleme ve boşluk doldurma seçenekleri veri kalitesi politikasıyla uyumlu mu?
- TEİAŞ frekans kaynağına erişim ve zaman aşımı ayarları test edildi mi?
- CSV başlıkları, veri sırası ve bütünleştirme formülleri alıcı formatıyla karşılaştırıldı mı?
- E-posta/FTP/P2P hedeflerine gönderim ve arşivleme adımları doğrulandı mı?
- Tamamlanamayan günlerin yeniden işlenmesi ve rapor dosyalarının tekrar gönderilmesi test edildi mi?
İlgili FCMASTER Sayfaları